camping near Pune
We live in an era where kids are wired from a young age. As we know, even at 18 months, there are plenty of kids who have already mastered Mommy and Daddy’s android phones. Today’s kids still build forts and tree houses, but even these are often virtual tree houses built in a virtual world, like in games on mobiles and computers. Kids would love outdoors if parents take proactive efforts to have their kids fall in love with Nature. If you’re a parent who wants to raise your children to love the great outdoors, how do you compete with things like Play stations, i Pods, and smartphones? How do you raise your kids to have a lifelong respect and enjoyment of the world beyond the touchscreen? Here are four suggestions for helping your kids to fall in love with nature from an early age.  1. To begin with, be careful about pushing your kids. Asmee @ river near Nisargshala Take a moment to step into the shoes of your children by remembering what it was like to be their age. From an early age, as soon as your parent or parents got stern and told you that you “had” to do something, such as “you have to clean your room” or “you have to drink glass of milk” you began to rebel. Even as adults, we still don’t like being told what to do. If you try to force your children to enjoy the outdoors, they will rebel even against that. Therefore, be careful about how you talk about the outdoor activities and how you talk about their other enjoyments, such as their video games. If they love their video games and you constantly speak negatively to them about those games, they are going to resent you and push back when you try to tear them away from the small screen. In the same way, if you frequently employ “you have to, whether you like it or not” speak about the great outdoors, they will resent your attempts to force them to like what you like. If you push hard enough, they will dig in their heels and decide to dislike outdoor activities simply to spite you. You know that’s true, too, because you probably did the same thing to your parents at some point growing up when you got pushed too hard on something. 2. Limit television and game time from an early age; send them outside instead. Paree Climbinig tree @ nisargshala In the decades and centuries before parents used video games and televisions as babysitters, they used the outdoors as a babysitter. “Go play outside” was the refrain parents used when the kids were getting too wound up indoors. From a young age, set firm rules in your house like “only one hour of TV per night” or “video games only on the weekends.” Meanwhile, be cautious about how often you use TV and video games as a reward; rewarding kids with more electronic stimulation will teach them that electronics are where the real enjoyments lie. Instead of letting them find all their fun indoors, send your kids outside to play and let them learn to entertain themselves and love being outside. Parents these days often have irrational fears about children playing outside. They fear the child will get hurt; worse, they fear the child will get abducted. Scraping knees, spraining joints, and even occasionally breaking a bone is simply a part of childhood. As for abduction, this fear is one that has been hugely exaggerated over the past few decades. Despite how much sensationalized attention abduction gets in the media, childhood abduction is actually extremely rare. Teach your children how to be safe, know where they are playing, set boundaries for them on how far they can roam, and then turn them out of the house. Playing outside will keep them physically active, help them develop social skills as they play with siblings or neighborhood kids, and teach them to love the outdoors on their own terms. 3. Send your kids to Nature camp. Participant Kids @ our Nature Camp called as Huppya Another way to help children come to love the outdoors on their own terms is to send them off to a Nature & Adventure camp. At the right camp, they’ll spend their days playing outside, swimming in lakes, learning how to pitch a tent, and learning how to hike a mountain or  make & sail a raft. It’s one thing when Mom and Dad encourage you to get in a tent as they say, “C’mon, it’ll be fun!;” it’s another thing when a cool young counselor and ten friends your own age are all enthusiastic about camping. If you can afford to send kids to an outdoors-oriented camp, there’s a good chance they’ll come to love the outdoors for the rest of their lives. We have now a very well structured yet out of box, loved by kids & parents; kids camp post monsoon. Feel free to get in touch with us. 4. When taking family hikes, remember that kids get tired and hungry faster than you. When you’re out on a hike with your children and they start to whine, your first assumption might be that they are whining to be defiant or whining because they’re not used to being outside. As every parent knows, though, kids whine most often when they are tired or hungry. A cranky kid on a hike might not be a sign of that kid being ripped away from his precious video games or that he doesn’t like your idea of a good time; a cranky kid might simply be a tired, hungry kid. Kids don’t have the same level of stamina as adults, so when you hike, camp, ski, bike, or kayak with your kids, be prepared to take more breaks than you would if you were on your own. Keep them well-hydrated and have plenty of snacks on-hand to help them keep their
The Pleiades constellation - Stargazing near Pune
नेत्रतज्ञ हल्ली ज्या प्रमाणे प्राथमिक नेत्र चिकित्सा करतात, अगदी त्याचप्रमाणे प्राचीन काळीदेखील नेत्र चिकित्सा केली जायची. फरक फक्त एवढाच होता की हल्ली डॉक्टर्स अक्षरे आणि चिन्हे ओळखायला लावतात, तर पुर्वी आकाशातील कृत्तिका नक्षत्र रुग्णास पाहावयास लावुन, प्राथमिक नेत्र चिकित्सा केली जायची. ज्या व्यक्तिला कृत्तिका तारकासमुहामध्ये सहा पेक्षा कमी तारे दिसत त्यास दृष्टीदोष आहे व ज्यास सात किंवा जास्त तारे दिसत, त्यास पुढे हेरगिरी, जासुसी सारख्या क्षेत्रात संधी मिळत असे. ज्यास सहा तारे दिसत, त्याची दृष्टी साधारण म्हणजे व्यवस्थित आहे असे मानले जायचे. पाहिलय का कधी तुम्ही , हे कृत्तिका नक्षत्र, आकाशामध्ये? या दिवसात जर तुम्हाला कृत्तिका पाहायचे असेल तर, संध्याकाळी, म्हणजे काळोख होतानाच, हो अगदी होतानाच व पुढचा काही काळच, हे नक्षत्र, आकाशामध्ये पश्चिम गोलार्धात दिसते. या दिवसांमध्ये अंधार होताना हे नक्षत्र उगवलेले असते. व आकाशात एक चतुर्थांश वरही आलेले असते. सर्व प्रथम आपण कृत्तिका चे चित्र पाहुयात आणि मग त्याची कथा. कृत्तिका या नक्षत्रामध्ये ३०० च्या आसपास तारे, दुर्बिणीतुन पाहता येऊ शकतात. व उघड्या डोळ्यांना ६ ते ७ तारे , विनासायास दिसतात. अत्यंत लक्षणीय अशी ठेवण असलेल्या ह्या तारकासमुहातील मुख्य ६-७ ता-यांच्या भोवती विशिष्ट निळ्या रंगाची प्रभा दिसते. पुण्यातुन जर आपण कृत्तिका, ह्या दिवसांत पहायचा म्हंटले तर संधीकाळानंतर अगदी थोडाच वेळ कृत्तिका बघण्याची संधी मिळते. तेच आपण नोव्हेंबर डिसेंबर जर कृत्तिका पाहु जाल तर, जवळ जवळ ६ ते ७ तास आपण कृत्तिका आकाशामध्ये पाहु शकतो. कृत्तिका उगवताना, तिची जी रचना असते, त्याच्या अगदी उलटी मावळताना दिसते. असे सर्वच तारका समुहांच्या बाबतीत घडत असते. कृत्तिकेच्या आधी अश्विणी, भरणी पश्चिमेकडे मावळतीकडे असतात तर, रोहीणी, मृग मागोमाग, दक्षिण-पुर्व आकाशामध्ये दिसतात. वर हबल टेलीस्कोप मधुन टिपलेले कृत्तिकाचे छायाचित्र आहे. कृत्तिका नक्षत्र पृथ्वीपासुन सुमारे ४०० प्रकाशवर्षे इतके दुर आहे.  या तारकापुंजातील सर्वात तेजस्वी तारा म्हणजे अंबा; यास इंग्रजी मधेय Alcyone असे म्हणतात. हल्लीच केलेल्या एका शोधात असे समोर आहे आहे की या तारकापुंजातील सर्वच तारे त्यांची तेजस्विता बदलणारे आहेत. यांच्या प्रखरतेमध्ये होणारे हे बदल असंबंध्द म्हणजेच अनियमित आहेत. केवळ एकच तारा ज्याचे नाव Maia आहे, या ता-याची प्रखरता नियमित पणे बदलते. दर दहा दिवसांनी त्याच्या प्रखरतेमध्ये बदल जाणवतो. ही निरीक्षणे व अभ्यास केप्लर स्पेस टेलीस्कोप द्वारे केले आहेत. खालील आकृतीमध्ये तुम्हाला या ता-यांच्या प्रखरतेमध्ये होणारे ब्दल पाहता येतील. मनुष्याला पृथ्वीवर अवतरुन जितका काळ झाला अंदाजे तेवढेच म्हणजे २५ लक्ष वर्षे किंवा त्याहुन थोडेसेच जास्त वय आहे या तारकापुंजाचे. कृत्तिका नक्षत्र, राशी चक्रातील वृषभ राशीचा भाग आहे. वृषभ राशीमध्ये रोहीणी (पुर्ण), कृतिका (तीन चतुर्थांश) व मृग नक्षत्र (अर्धे) यांचा समावेश होतो. आता चित्रांची चित्तरकथा – भगवान भोले भंडारींच्या तेजाने, जन्माला आलेले मुल, सहा कन्यकांद्वारे वाढविले जाते. ह्या सहा कन्यका म्हणजेच कृत्तिका. व त्या मुलाच्या धातृ मातांच्या मुळेच भगवान शंकरांच्या त्या योध्द्या पुत्राला नाव पडले कार्तिकेय. एक कथा पुरांणांकध्ये अशी आहे की, कृत्तिका म्हणजे सहा ऋषिपत्न्या आहे. सप्तर्षी नावाच्या नक्षत्रातील सहा ऋषिंच्या सहा पत्न्या म्हणजे कृत्तिका. संभूती, अनुसुया,क्षमा,प्रीती,सन्नती,अरुंधती आणि लज्जा अशी ह्या कृत्तिकांची नावे आहेत. ( तर सातवे ऋषि वसिष्ट हे त्यांच्या पत्नी सहीतच, सप्तर्षी तारका समुहामध्ये आहेत. वसिष्ट व त्यांची पत्नी अरुंधती, ही एक जुळी ता-यांची रचना आहे. हे दोन्ही तारे, एकमेकांभोवती, अत्यंत संथ गतीने, एकमेकांभोवती फिरत असतात. या विषयी विस्ताराने पुन्हा कधी तरी ) भारताप्रमाणे अन्य संस्कृतींमध्ये देखील, या तारकासमुहाला वेगवेगळ्या नावाने आणि कथांनी ओळखले जाते. मुळ अमेरीकन संस्कृतीमध्ये देखील एक कथा येते. सात मैत्रिणी एकदा, चांदण्या रात्री, गम्मत, छंद म्हणुन दुरवर एका ठिकाणी नाचगाण्यासाठी जातात. तिथे गेल्यावर, नाच गाणे सुरु असताना, अचानक जंगली श्वापदे चहुबाजुंनी त्यांना घेरुन , ठार करणार, इतक्यात, त्या मुली, ज्या खडकावर उभ्या असतात, त्या खडकालाचा प्रार्थना करतात की त्या प्राण्यांपासुन वाचव म्हणुन. क्षणार्धात, तो खडक, असाच्या असा जमीनीपासुन, उंच उंच वाढु लागतो, व एक मोठा पर्वताचा सुळकाच त्या ठिकाणी उभा राहतो. पुढे जाऊन ह्या मुली तारका बनुन आकाशात जातात व तो सुळका आजदेखील उत्तर अमेरीकेमध्ये डेव्हिल्चा मनोरा किंवा पर्वत म्हणुन ओळखला जातो. प्राचीन ग्रीक सभ्यता देखील ह्या तारका म्हणजे मुली आहेत असेच मानायची. ग्रीकांच्या कथेमध्ये, या मुलींच्या मागे कुणी जंगली प्राणी लागलेले नसतात, तर ओरायन नावाचा शिकारी लागलेला असतो. सात वर्षे पळुन पळुन थकल्यावर त्या मुली झीऊस नावाच्या ग्रीक देवतांच्या राजाची प्रार्थना करुन वाचवण्याची विनंती करतात. झीऊस दयाळु होऊन, त्या सात मुलींना आकाशामध्ये स्थिर आणि सुरक्षित करतो. कृत्तिका या तारका समुहास, इंग्रजीमध्ये प्लेडीस असे म्हणतात. आधुनिक खगोलशात्र मानते की, कृत्तिका तारका समुह १० करोड इतक्या वर्षे वयाचा आहे. आणखी एक मतप्रवाह असा ही या पुंजातील काही तारे २५ लाख वर्षे इतक्या वयाचे आहेत. वैदीक काळात कृत्तिका हे पहीले नक्षत्र मानले जायचे. याचा अर्थ असा होता, सुर्य जेव्हा कृत्तिका नक्षत्रात असायचा तेव्हा वसंत ऋतु सुरु व्हायचा, म्हणजेच दिवस व रात्र सारखे असायचे. शतपथ ब्राम्हण नावाच्या एका ग्रंथामध्ये, असा ही उल्लेख आहे की कृत्तिका पुर्वेपासुन ढळत नाही, तर बाकीची नक्षत्रे पुर्वेपासुन हलतात. हे जर खरे मानले तर, याचा अर्थ असा होईल की पुर्वी कधीतरी दिवस व रात्र एकसमान असण्याची, सुर्य कृत्तिकेमध्ये असतानाची असावी लागेल. वसंत विषुव म्हणजेच (मार्च) इक्विनॉक्स मार्च (चैत्र) मध्ये न येता कार्तिक मध्ये येत असावे.   सुर्य चंद्र पृथ्वी यांच्या गतिमानतेमुळे, विषुव व संपात बिंदु (मार्च व सप्टेंबर इक्विनॉक्स) पश्चिमेकडे सरकतात. एकुण २६००० वर्षांनी पुन्हा विषुव व संपात पुन्हा त्याच बिंदु वर येतात, हे आधुनिक खगोलशास्त्राने सिध्द केले आहे. याच विषुव बिंदुच्या सरकण्यामुळे कृत्तिका हल्ली पुर्वेला उगवत नाही. उलट गणिते करुन कृत्तिका पुर्वेला उगवायचे हे सिध्द केले गेले आहे. तो काळ होता इस पुर्व २५०० वर्षापुर्वीचा. त्यामुळे, भारतातील नक्षत्रांची यादी जगातील सर्वात जुनी आणि गणितीय सिध्दांतावर आधारीत अशी वैज्ञानिक यादी आहे. याच तारका समुहा मधील  HD 23514 नावाच्या एका, सुर्यापेक्षाही मोठ्या ता-याभोवती, धुलीकण सापडल्याचा दावा शास्त्रज्ञांनी केला आहे. शास्त्रंज्ञांच्या मते, धुलीकण सापडणे म्हणजे ता-याभोवती ग्रहांच्या निर्मितीची प्रक्रिया असु शकते. पुढच्या वेळी अशाच एखादी आकाशातील चित्तरकथा जाणुन घेऊयात. आकाशदर्शन आपणा सर्वांनाच आवडते. यासाठीच आम्ही प्रत्येक महिन्यास, काळोख्या रात्रीच्या आसपासच्या शनिवार-रविवारच्या रात्री, आकाशदर्शनच्या कार्यक्रमाचे आयोजन करीत असतो. आमचा पुढील आकाशदर्शन (Stargazing near Pune) कार्यक्रम येत्या १७ एप्रिल रोजी आयोजित केला आहे. नावनोंदणी व अधिक माहिती साठी कृपया इथे क्लिक करा.   [print_vertical_news_scroll s_type=”modern” maxitem=”5″ padding=”10″ add_link_to_title=”1″ show_content=”1″ modern_scroller_delay=”5000″ modern_speed=”1700″ height=”200″ width=”100%” direction=”up” ]
stargazing near Pune
आपण आपल्या दैनंदिन जीवनात खगोलशास्त्रा विषयी जेवढे ऐकले नसेल त्यापेक्षा जास्त आपण ज्योतिष या विषयाबद्दल ऐकले वाचले असेल. ज्योतिष राशींवर आधारीत आहे तर खगोलशास्त्र नक्षत्रांवर! भारतीय ज्योतिष आणि खगोलशास्त्र या दोहोमध्ये एक साम्य आहे व ते म्हणजे दोन्हींची सुरुवात एकाच तारकापुंजाने होते. राशींमधील पहिली राशी मेष मानली जाते तर नक्षत्रांमधील पहिले नक्षत्र अश्विनी मानले जाते. राशी १२ आहेत तर नक्षत्र २७ आहेत. राशी किंवा नक्षत्र म्हणजे नेमके काय? तर आकाशातील मुख्यत्वे करुन रात्रीच्या आकाशातील तारे-तारकापुंजाच्या विशिष्ट कल्पिलेल्या आकृत्यांना विशिष्ट नावे दिली जातात. ही नावे देताना , त्या ता-यांना जोडुन तयार होणा-या एखाद्या आकारावरुन, आकृतीवरुन नावे ठरविली गेली. अशाप्रकारे आकाशात दिसणा-या ता-यांच्या विविध आकारांवरुनच त्यांना अशी नावे दिली गेली. मेष म्हणजे मेंढा यापुर्वी आपण आकाशातील जेवढ्या ही चित्तरकथा पाहिल्या त्या सर्वांमध्ये आपण पाहिले की बहुतेक करुन जगातील सर्वच संस्कृत्यांमध्ये विशिष्ट तारका समुहास जे नाव आहे, अगदी त्याच अर्थाची नावे अन्य संस्कृत्यांमध्ये दिसुन येतात. हा निव्वळ योगायोग आहे का? आकाशामध्ये मेष(Aries) व त्या मधीलच अश्विनी व भरणी नक्षत्रे कसे दिसतात ते आधी आपण पाहुयात. सध्या, म्हणजे फेब्रुवारीच्या च्या सुरुवातीस, कोणत्याही रात्री आपण पुर्वेकडे तोंडकरुन उभे राहीलो व तसेच सरळ रेषेत आपण मान हलवत, नजर वरच्या दिशेने, अगदी बरोब्बर डोक्यावर नेली तर अगदी डोक्याच्या वर आपणास वरील आकृतीमधील, वर्तुळात दाखवलेली आकृती दिसेल. तेच आहे मेष. मेष राशी मध्ये एकुण चार तारे आहेत. त्यातील सर्वात शेवटचा म्हणजेच पुर्वेकडचा तारा सोडुन, पहिल्या तीन ता-यांचे मिळुन अश्विनी नक्षत्र बनते. व मेष मधील चौथा तारा म्हणजे भरणी नक्षत्रातील मुख्य तारा. एकदा अश्विनी नक्षत्र ओळखता आले की, भरणी लागलीच समजते. अश्विनी नक्षत्राच्या खालोखाल,पुर्वेकडे थोडस उजवीकडे आपणास एक त्रिकोण सदृश्य आकार दिसेल, ते म्हणजे भरणी नक्षत्र. सोबतची आकृती पहा. प्रत्येक राशीमध्ये २७ नक्षत्रांपैकी सव्वा दोन नक्षत्रे मोजली आहेत. त्यामुळे मेष राशीमध्ये अश्विनी भरणी सोबतच, कृत्तिका नक्षत्राचा एक चतुर्थांश भाग देखील येतो. कृत्तिकां चित्तरकथा वाचण्यासाठी व हाय डेफिनिशन फोटो पाहण्यासाठी इथे क्लिक करा. मेंढ्याची चित्तरकथा एक युनानी प्राचीन-पुराण कथा मेंढ्या विषयी आहे. या कथेतील मेंढा नुसता मेंढाच नाहीतर सोनेरी मेंढा असुन तो आकाशामध्ये उडाण देखील भरु शकत होता. बिओशिया नावाच्या एका राज्यातील ही गोष्ट आहे. राजाचे नाव अथॅमस. या राजाला दोन पत्न्या (बायका) होत्या. यातील पहिल्या पत्नी नफाली पासुन दोन मुल होती. मुलगा फ्रिक्सस आणि मुलगी हेली. काही कारणामुळे अथॅमस व नफालीमध्ये नाराजे झाली व राजाने दुसरे लग्न आयनो नावाच्या शेजारच्या राज्यातील एका राजकन्येशी केले. आयनोला स्वःतच्या मुलासाठी राजगादी पाहिजे होती त्यामुळे तिने राज्यात कृत्रिम दुष्काळ निर्माण केला. व देवदुतांमार्फत खोटा संदेश राजाजवळ पोहोचवला. त्यात फ्रिक्सस च बळी दिल्यास दुष्काळ निर्मुलन लागलीच होईल असा आदेश होता. त्याप्रमाणे राजाने फ्रिक्ससचा बळी देण्याची सर्व तयारी केली. ऐनवेळी नफाली म्हणजे फ्रिक्सस ची आईने, फ्रिक्सस ला व हेली ला वाचवण्यासाठी तिने आकाशातुन एक पंख असलेली मेंढी/मेंढा की ज्याच्या अंगावर साधारण लोकर नसुन चक्क सोनेरी लोकर होती. फ्रिक्सस व हेली दोघेही त्या मेंढ्यावर बसले. मेंढा आकाशात उडु लागला. अशा प्रकारे नफाली ने आपल्या मुलांचे प्राण वाचवले. आकाशातुन उडताना, अचानक हेली ची पकड सैल झाली व ती आकाशातुन खाली पडुन, मृत्युमुखी पडली. ती ज्या ठिकाणी पडली त्या जागेला ग्रीकांनी हेलेस्पॉन्ट असे नाव, तिच्या स्मरणार्थ दिले आहे व ते आजही वापरले जाते. सुरक्षित ठिकाणी पोहोचल्यावर, फ्रिक्सस ने त्याच सोनेरी मेंढ्याचा बळी ग्रीक आदी देव झिऊस ला दिला. त्यानंतर त्या मेंढ्याची सोनेरी लोकर एका राजाला भेट दिली. पुढे जाऊन नफालीने, झिऊस करवी त्या मेंढ्याला आकाशात कायमचे स्थापित केले. आकाशात स्थापित केलेला तो मेंढा म्हणजेच मेष राशी. त्यानंतर ब-याच काळानंतर, अथॅमस च्या राज्यामध्ये यादवी होऊन पेलीयस राज्य बळकावतो. राज्याचा खरा उत्तराधिकारी असतो जेसन.  फ्रिक्सस च्या मृत्युनंतर फ्रिक्ससचे भुत, अथॅमस मध्ये येऊन पेलीयस कडुन राज्य पुन्हा जेसन ला देण्याचे वचन घेते. त्यावेळी पेलीयस एक अट घालतो की जर जेसन ती सोनेरी लोकर माघारी घेऊन आला तरच त्याला राज्य मिळेल. पुढे जेसन त्याच्या साथीदारांसह ती सोनेरी लोकर मिळविण्याच्या मोहीमेवर जातो. जेसन च्या मोहीमेवर आजवर अनेक इंग्रजी चित्रपट बनवले गेले आहेत. जेसन ॲन्ड ऑर्गोनॉट्स या नावाने! ग्रीक, रोम, युनान या सा-यांमध्ये थोड्या अधिक फरकाने हीच कथा पहावयास मिळते. प्राचीन चिन  मध्ये देखील या तारकासमुहास ओळखले गेले होते. प्राचीन चिनी खगोलशास्त्रानुसार. या नक्षत्रास लोव किंवा लासो असे म्हणतात. याचा अर्थ, बळी देण्यासाठी धरुन आणलेला प्राणी म्हणजे रेड किंवा मेंढा. ज्यावेळी प्राचीन चिनी खगोल शास्त्रानुसार त्यांनी कालगणना सुरु केली त्यावेळी वसंत ऋतुतील एकसमान दिवस व रात्र असणारी वेळ, याच तारका समुहाने ओळखली गेली. त्यामुळे भारतीय खगोलामध्ये ज्याप्रमाणे अश्विनी हे पहिले नक्षत्र मानले जाते, तसेच चिनी खगोलशास्त्रदेखील याच तारकासमुहाने सुरु होते. भारतामधील विविध प्राचीन, आर्ष ग्रंथामध्ये अश्विनी व भरणी (सर्वच नक्षत्रांविषयी) माहिती मिळते. मुळ पौराणिक कथेनुसार, दक्ष प्रजापती राजास, त्याच्या वीरणी नावाच्या पत्नीपासुन ६० कन्या झाल्या. त्यातील २७ मुलींचा विवाह, सोम, म्हणजेच चंद्रासोबत केला गेला. या २७ कन्या म्हणजेच २८ नक्षत्रे होत. चंद्र दररोज २७ पैकी एका पत्नीसोबत राह्तो. अशी आख्यायिका आहे. भारतीय प्राचीन साहित्यांत आणखी कथा सापडते, ती अशी! अश्विनी म्हणजे सुर्याची पत्नी आहे. सुर्याचे तेज सहन न झाल्याने ती सुर्याला सोडुन जाऊन, घोडीचे रुप घेऊन तप करीत असते. अश्विनी म्हणजे घोड्याचे तोंड असलेली. जेव्हा सुर्यदेवास तिच्याविषयी समजते, तेव्हा तो देखील घोड्याचे रुप घेऊन तिची समजुत काढण्यासाठी जातो. त्यांच्या मिलनातुन दोन तेजस्वी बालकांचा जन्म होतो. त्या बालकांस अश्विनीकुमार असे म्हंटले आहे. अश्विनीकुमार ज्ञान-विज्ञान आणि औषधींचे आदीदेव म्हणुन भारतीय ग्रंथांमध्ये अग्रस्थानी मानले जातात. चला आता आपण या तारका समुहाविषयी वैज्ञानिक सत्यापित माहिती घेऊयात. मेष या तारका समुहामध्ये करुन ४ मुख्य ता-यांचा व अन्य अनेक फिकट तारे व काही आकाशगंगांचा (गॅलक्सीज) चा समावेश होतो. या ४ मुख्या ता-यांपैकी जो सर्वात जास्त तेजस्वी दिसतो त्यास हमल या नावाने ओळखले जाते. हा तारा पृथ्वीपासुन ६६ प्रकाशवर्षे इतका दुर आहे. या सोबतच शेरेटन (५९ प्रकाशवर्षे दुर) व मेसेट्रिम (१६४ प्रकाशवर्षे दुर) असे आणखी दोन तारे हमल पेक्षा फिकट यात दिसतात. मेष तारकासमुहामध्ये ता-यांच्या सोबतच काही आकाशगंगा देखील आहेत. एकुण ४ आकाशगंगा असुन त्यातील एनगीसी ७७२ ही त्यापैकी सर्वात जास्त प्रकाशमान असुन ती वर्तुळाकार/सर्पिल आकाशगंगा आहे. या तारकासमुहातील ३ क्रमांकाचा कांतिमान असलेल्या ता-याच्या जवळ पाहिल्यास ही आकाशगंगा दुर्बिणीमधुन दिसु शकते. अन्य आकाशगंगा अधिक मोठ्या दुर्बिणीतुन पाहाव्या लागतात. NGC772 ही आकाशगंगा कशी आहे? ही आकाशगंगा आपल्या दुग्धमेखला आकाशगंगेपेक्षा दुप्पट मोठी आहे. हिच्या अवतीभवती अनेक छोट्या उपआकाशगंगा आहेत. त्यातील एक खुजी आकाशगंगा म्हणजे NGC 770 होय. NGC772 मध्ये दोन सुपरनोव्हा देखील आढळुन आले आहेत. मेष तारकासमुह विविध उल्का वर्षावासाठी देखील ओळखला जातो. दिवस होणारे उल्कावर्षाव (हे डोळ्यांना दिसत नाहीत यासाठी रेडिओ तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो), डेल्टा एरिटीड उल्कावर्षाव (दरवर्षी ८ डिसेंबर ते १४ जानेवारी, आणि ९ डिसेंबर सर्वाधिक उल्का पडण्याची रात्र)
बाहेर आल्यावर त्यांना आकाशात शहराच्या वर, अगदी माथ्यावर एक मोठा ढग दिसला. त्यात विविध रंग होते. काहीजणांना तो ढग एखादे परग्रह वासीयांचे यान आहे अस वाटुन शेकडो लोकांनी हेल्प लाईन ला फोन करुन पृथ्वीवर परग्रहवासीयांनी आक्रमण केले असल्याचे सांगितले व तात्काळ मदत मागितली. असे शेकडो फोन/तक्रारी आल्याने परग्रहांचा अभ्यास करणा-या मंडळींशी संपर्क साधला गेला.
A very wonderful astronomical event is on its way this week. This is the Full moon of Chaitra month of Indian Calender. We call it, Chaitra Poornima.
हुप्प्या – The Symphony of Emotions
A Team outing with a difference @ Nisargshala
Blog posts & Event Alerts

Recent Articles
  • In Astronomy, STar gazing
    निसर्गशाळा येथे दहा इंच व्यासाचा मुख्य आरसा असलेली दुर्बीण आहे. यातुन आपण गुरुचे उपग्रह पाहु शकतो, गुरु ग्रहावरील वादळ पाहु शकतो, अनेक दुरस्थ तारे, तारकापुंज पाहु शकतो, चंद्र तर इतका सुंदर आणि स्पष्ट दिसतो की त्यावरील खड्डे नसुन महाकाय विवरं आहेत, दया आहेत, त्यांना खोल असे कडे आहेत. एकदा आपल्याकडे एक खगोल निरीक्षक त्यांची १६ इंच व्यासाची दुर्बीण घेऊन आले होते , त्यातुन त्यांनी मला चंद्रावरील अश्याच एका विवराचा कडा दाखवला. हा कडा पाहताना मला हरिश्चंद्र गडावरील कोकणकडा आठवला. लौकरच आपण म्हणजे निसर्गशाळा बारा इंच व्यास असलेली अजुन प्रगत अशी दुर्बीण घेणार आहोत. […]
  • In Environment
    महाराष्ट्राची वीस जुलै ची सकाळ देखील अशीच एक तीव्र वेदनादायी बातमी घेऊन उजाडली. एक अख्खं गाव, चाळीसेक घरांचे एक गाव, दोनेकशे लोकांची वस्ती असलेले एक गाव, आपापल्या घरात रात्रीच्या झो[एत असलेले एक गाव अचानक एका डोंगराखाली दडपले गेले. माळीण पेक्षा या घटनेची तीव्रता जरी कमी असली तरी भौगोलिक दृष्ट्या दोन्ही घटना सारख्याच आहेत. पुर्वी तळीये, रायगडवाडी या दुर्घटना देखील वेदनादायी होत्या. दरड कोसळणे या क्रियापदाने या घटनांची तीव्रता लक्षात येणार नाही. डोंगर कोसळणे असा शब्द प्रयोग आता आपणास करावा लागेल. या घटनांमध्ये अजुन एक साम्य आहे ते म्हणजे डोंगर कोसळताना मातीचे प्रचंड मोठे ढिगारे उताराच्या दिशेने खाली घसरले व शतकांच वारसा असलेल्या वाड्या वस्त्या उध्वस्त झाल्या. मनुष्यहानी झाली. अनेक कुटूंबांचे आधार संपले, जीवाभावाची नाती संपली. […]
  • In Environment
    म्हणजेच काय तर आपला भारत आणी भारतातील प्रत्येक पर्वत (हिमालय अपवाद) तितकाच जुना आहे जितके पृथ्वीचे वय आहे. येथील मातीचा कण न कण असा का झाला याचे कारण या मातीने इतक्या करोडो वर्षाम्च्या अनुभवातुन हे शिकले आहे की या सुर्यमंडलात, या अवकाशात तग धरायची असेल तर त्यासाठी कसे स्वतःमध्ये बदल केले पाहिजेत. […]
  • In Environment
    पर्यावरण हा शब्द आपल्या कानी पडला की काही जण थोडं थबकतात, काही जणांच्या भुवया थोड्या उंचवतात, काही जणांचे कान अजुन जास्त सतर्क होतात तर काही जणांना काहीही समजतच नाही काय ऐकलं ते म्हणजे नळी फुंकली सोनारे इकडून तिकडे गेले वारे असे काही जणांच्या बाबतीत घडत असते. […]
  • In Music, Tourism
    मग सुरु झाली संगीत रजनी. गायत्री सप्रे-ढवळे आणि कुमार करंदीकर यांनी रसिक श्रोत्यांना एका वेगळ्याच विश्वात , स्वर्गीय सुखाची रेलचेल असणा-या चंद्रमाधवीच्या प्रदेशात नेण्याचा जणु चंगच बांधला होता जणु. हा प्रवास, चंद्रमाधवीच्या प्रदेशाकडे जाण्याचा हा प्रवास संगीत सुरांचाच नुसता नव्हता बर का ! […]